Thứ Bảy, 6 tháng 4, 2013

Từ điển Hán Việt Bộ刀đao= dāo 8n -

刮 quát (8n) : guò
  • 1 : Vót.
  • 2 : Lấy quá (nạo hết).
  • 3 : Gầy mõ.
到 đáo (8n) : dào
  • 1 : Ðến nơi.
  • 2 : Khắp đủ. Như chu đáo 周到.
刱 sáng (8n) 创
  • 1 : Cũng như chữ 創. Tục viết là 剏.
刲 khuê (8n)
  • 1 : Cắt.
刳 khô (8n) : kū
  • 1 : Mổ.
刴 đóa (8n) : duò
  • 1 : Chặt.
刵 nhĩ (8n)
刵 nhĩ (8n)
  • 1 : Cái tai.
制 chế (8n)  : zhì
  • 1 : Phép chế. Phép gì đã đặt nhất định rồi gọi là chế. Như pháp chế 法制 phép chế, chế độ 制度 thể lệ nhất định cho kẻ làm việc theo.
  • 2 : Nhời của vua nói cũng gọi là chế. Như chế thư 制書, chế sách 制策, v.v.
  • 3 : Làm. Như chế lễ tác nhạc 制禮作樂 chế làm lễ nhạc.
  • 4 : Cầm. Như chế kỳ tử mệnh 制其死命 cầm cái sống chết của người.
  • 5 : Ðể tang ba năm gọi là thủ chế 守制, theo lễ ngày xưa chế ra. Danh thiếp bây giờ hễ có chua chữ chế, ấy là người đang để tang ba năm.
  • 6 : Cai quản. Như thống chế 統制, tiết chế 節制 đều có nghĩa là cai quản cả.
刷 xoát, loát (8n) : shuā
  • 1 : Tẩy xạch.
  • 2 : Cái bàn chải, nhà in dùng cái bàn chải, chải cho đẹp chữ, nên gọi sự in là ấn xoát 印刷. Tục thường đọc là chữ loát.
券 khoán (8n) : quàn
  • 1 : Khoán, tức như cái giấy hợp đồng bây giờ, mỗi bên giữ một cái giấy để làm bằng cứ. Phàm văn tự để làm tin đều gọi là khoán.
  • 2 : Khoán là cái bằng cứ để lấy đồ, cho nên sự tính được tất thành gọi là thao khoán 操券 nghĩa là tất được vậy.
刺 thứ, thích (8n) : Là, cì
  • 1 : Ðâm chết. Kẻ giết người gọi là thứ khách cì kè刺客.
  • 2 : Ngày xưa gọi quan Tri châu là thứ sử cì shǐ刺使.
  • 3 : Lựa lọc. Như cả một bài văn ngắt lấy một đoạn gọi là thứ thủ cì qǔ刺取.
  • 4 : Châm, tiêm, lấy kim đâm vào gọi là thích
  • 5 : Gai nhọn.
  • 6 : Viết tên họ mình vào thư gọi là thứ, vì thế các danh thiếp ta dùng gọi là danh thứ 名刺.
  • 7 : Trách như cơ thứ 譏刺讥刺. chê trách.
  • 8 : Một âm là thích. Cắm giữ. Như thích thuyền 刺船 cắm giữ thuyền.
  • 9 : Thêu. Như thích tú 刺繡刺绣 cì xiù thêu vóc. 10 : Rình mò. Như âm thích 陰刺阴刺rình ngầm.
  • 11 : Nhai nhải. Như thích thích bất hưu 刺刺不休 nói nhai nhải không thôi.
  • 12 : Ðâm, lấy dao đâm giết. Ta quen đọc là chữ thích cả.
刻 khắc (8n) : Kè
  • 1 : Khắc, lấy dao chạm trổ vào cái gì gọi là khắc.
  • 2 : Thời khắc, ngày xưa dùng cái gáo đồng, giữa châm một lỗ để nước dần dần rỏ xuống, để định thời giờ, gọi là khắc lậu 刻漏. Kè lòu Theo đồng hồ bây giờ định cứ mười lăm phút là một khắc, bốn khắc là một giờ.
  • 3 : Ngay tức thì. Như lập khắc lì kè立刻 lập tức.
  • 4 : Bóc lột. Như khắc bác 刻剝刻剥 kè bāo bóc lột của người.
  • 5 : Sâu sắc. Như hà khắc 苛刻 kēkè xét nghiệt ngã, khắc bạc 刻薄 kèbó cay nghiệt, v.v.
刼 kiếp (8n) : Jié
  • 1 : Cũng như chữ 劫.
刾 thích (8n) : Là, Cì
  • 1 : Cũng dùng như chữ 刺.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét