Thứ Bảy, 6 tháng 4, 2013

Từ điển Hán Việt Bộ刀đao= dāo 2- 4n

刀: đao (2n) dāo
  • 1 : Con dao.
  • 2 : Tiền, thứ tiền ngày xưa hình như con dao nên gọi là đao.
刁 điêu (3n): diāo
  • 1 : Ðiêu đẩu, một thứ đúc bằng loài kim, to bằng cái đấu, quân lính dùng cái ấy, ngày thì thổi cơm, đêm thì gõ cầm canh.
  • 2 : Ðiêu ác, khéo lừa dối. Như điêu ngoan 刁頑.
刃 nhận (3n) : rèn
  • 1 : Mũi nhọn.
  • 2 : Chém giết. Như thủ nhận 手刃 tự tay mình giết.
刄 lạng (3n) : liǎng
  • 1 : Cũng như chữ 兩.
刅 sang (4n) : chuāng
  • 1 : Cũng như chữ 創.= 创
分 phân, phận (4n) : fēn
  • 1 : Chia.
  • 2 : Tách ghẽ. Như ngũ cốc bất phân 五谷不分=五榖不分 không phân biệt được năm giống thóc.
  • 3 : Chia rẽ. Như phân thủ 分手 chia tay mỗi người đi một ngả.
  • 4 : Phân, mười phân là một tấc.
  • 5 : Phút (một giờ sáu mươi phút).
  • 6 : Về môn số học, cái số trừ không hết gọi là phân số 分數.
  • 7 : Ðồng xu. Như bách phân chi nhất 百分之一 một phần trăm của một đồng bạc.
  • 8 : Một âm là phận. Như danh phận 名分, chức phận 職分, v.v.
  • 9 : Chia phần. Như nhất phận 一分, nhị phận 二分, nghĩa là trong toàn số mình được một phần hay hai phần. Tục cũng dùng như chữ phận 份.
切 thiết, thế (4n) : qiē, qiè
  • 1 : Cắt.
  • 2 : Khắc, sách Ðại-học nói : như thiết như tha 如切如磋rúqièrúcuō: học phải nghiền ngấu như thợ làm sừng đã khắc lại mài cho bóng, vì thế nên bè bạn cùng gắng gỏi gọi là thiết tha 切磋 cũng là theo nghĩa ấy.
  • 3 : Cần kíp. Như tình thiết qíng qiè情切 thực tình kíp lắm.
  • 4 : Thân gần lắm. Như thân thiết 親切.= 亲切qīnqiè
  • 5 : Thiết thực. Như thiết trúng thời bệnh qièzhōngshíbìng 切中時病 trúng bệnh đời lắm.
  • 6 : Thiết chớ, nhời nói nhất định. Như thiết kỵ qiè jì切忌 phải kiêng nhất.
  • 7 : Sờ xem. Như thiết mạch qiè mài切脉 xem mạch.
  • 8 : Ðem âm hai chữ hợp với nhau, rồi đọc tắt đi để biết âm chữ khác, gọi là thiết. Ví dụ : chữ ngoan 頑 wán(顽), ngô hoàn thiết wúwánqiè吳完切, ngô hoàn hợp lại xén thành ra ngoan.
  • 9 : Xiên. Như phong thiết fēngqiè風切 gió như xiên.
  • 10 : Một âm là thế. Như nhất thế 一切 nói gộp cả, hết thẩy.
刈 ngải (4n) : yì
  • 1 : Cắt cỏ.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét