伯 bá (7n)
- 1 : Bác, anh bố gọi là bá phụ 伯父. Ðàn bà gọi anh chồng là bá.
- 2 : Tước bá, đời xưa chế ra năm tước là : công hầu bá tử nam 公侯伯子男.
- 3 : Cùng nghĩa như chữ bá 霸 là một vua chư hầu giỏi, đứng lên đốc suất cả các vua chư hầu về chầu phục thiên tử.
- 1 : Ðánh giá. Như cổ giá 估價 đánh giá xem vật ấy đáng giá bao nhiêu.
- 1 : Mày, cũng viết là 你.
- 1 : Bạn. Như đồng bạn 同伴 người cùng ăn với mình. 2 : Tiếp. Như bạn thực 伴食 ngồi tiếp ăn uống.
- 1 : Linh Luân 伶倫 tên một vị nhạc quan ngày xưa, vì thế nên gọi quan nhạc là linh quan 伶倌.
- 2 : Ưu linh 優伶 phường chèo.
- 3 : Lẻ. Như linh đinh cô khổ 伶仃孤苦 lênh đênh khổ sở.
- 4 : Nhanh nhẹn. Như linh lị 伶俐 lanh lẹ.
- 1 : Duỗi. Như dẫn thân 引伸 kéo duỗi ra.
- 2 : Làm cho phải lẽ. Như thân oan 伸冤 gỡ cho kẻ oan được tỏ lẽ thẳng.
1 : Dò xét, ta quen đọc là tứ.
- 1 : Sai khiến.
- 1 : Giống như.
- 2 : Con cháu, cùng nghĩa như chữ tự 嗣.
- 3 : Hầu hạ.
- 4 : Tựa như (lời nói chưa quyết hẳn).
- 1 : Dịch âm tiếng Phạm. Như già đà 伽陀 lối văn tán tụng, tức là bài kệ.
- 2 : Tên cây. Như cây già nam 伽楠.
- 1 : Làm ruộng. Người làm ruộng thuê ruộng mà làm gọi là điền hộ 佃户.
- 2 : Ði săn.
- 1 : Những. nhời nói chuyển câu.
- 2 : Chỉ. Như bất đãn như thử 不但如此 chẳng những chỉ như thế.
- 1 : Ðứng lâu.
- 1 : Khắp, bảo cho mọi người đều biết gọi là bố cáo 佈告. Thường dùng chữ bố 布 nhiều hơn.
- 1 : Cũng như chữ 紹 nối.
- 2 : Một âm là chiêu, cũng như chữ 昭.
- 1 : Ngôi, cái chỗ ngồi của mình được ở gọi là vị. Như địa vị 地位, tước vị 爵位, v.v.
- 2 : Vị, nhời tôn kính người. Như chư vị 諸位 mọi ngài, các vị 各位 các ngài, v.v.
- 1 : Thấp, đối lại với chữ cao.
- 2 : Cúi. Như đê đầu 低頭, đê hồi 低回 nghĩ luẩn quẩn, v.v.
- 3 : Khẽ. Như đê ngữ 低語 nói khẽ.
- 1 : Thôi. Như viên thanh đề bất trụ 猿聲啼不住 tiếng vượn kêu không thôi.
- 2 : Ở. Như trụ sơn hạ 住山下 ở dưới núi.
- 3 : Còn đấy, nhà Phật nói muôn sự muôn vật ở thế gian cái gì cũng có bốn thời kỳ : thành trụ hoại không 成住壞空. Hễ cái gì đang ở vào thời kỳ còn đấy thì gọi là trụ. Như trụ trì tam bảo. Phật tuy tịch rồi. Nhưng còn tượng ngài lưu lại, cũng như Phật ở đời mãi thế là trụ trì Phật bảo. Phật tuy tịch rồi. Nhưng kinh sách còn lưu truyền lại thế là trụ trì Pháp bảo. Phật tuy tịch rồi. Nhưng còn các vị xuất gia tu hành kế tiếp làm việc của Phật, thế là trụ trì tăng bảo. Vì thế nên một vị nào làm chủ trông nom cả một ngôi chùa gọi là vị trụ trì.
- 4 : Lưu luyến (dính bám) như vô sở trụ 無所住 không lưu luyến vào đấy.
- 1 : Giúp.
- 2 : Thứ hai. Như huyện tá 縣佐 chức quan giúp việc quan huyện.
- 1 : Giúp đỡ.
- 1 : Chính là chữ bản 笨 nặng nề, tục mượn viết thay chữ thể 體, gọi là chữ thể đơn.
- 1 : Dòm xem.
- 2 : Một âm là chiếm. Chiếm lấy. Như chiếm cứ 佔據 chiếm giữ lấy.
- 1 : Sao, gì, lời nói vặn lại. Như hà cố 何故 cớ gì ? hà dã 何也 sao vậy ?
- 1 : Uy đà 倭佗 ung dung, tả cái dáng ung dung tự đắc. Một âm là tha.
- 2 : Khác. Như quân tử chính nhi bất tha 君子正而不佗 người quân tử chính mà không đổi khác, cùng nghĩa như chữ tha 他.
1 : Họ Xà.
1 : Ta.
- 1 : Rồi. Như an dật 安佚 yên rồi.
- 2 : Trốn, ẩn như ẩn dật 隱佚 người trốn đời không cho đời biết, di dật nhi bất oán 遺佚而不怨 bỏ sót mình ở ẩn mà không oán.
- 1 : Dịch âm tiếng Phạm, nói đủ phải nói là Phật đà 佛陀, bậc tu đã tới cõi giác ngộ hoàn toàn, lại giáo hóa cho người được hoàn toàn giác ngộ. Như đức Thích ca 釋迦 bỏ hết công danh phú quý, lìa cả gia đình, tu hành khắc khổ, phát minh ra hết chỗ mê lầm của chúng sinh, để tế độ cho chúng sinh, thế là Phật. Vì thế nên những phương pháp ngài nói ra gọi là Phật pháp 佛法, giáo lý của ngài gọi là Phật giáo, người tin theo giáo lý của ngài gọi là tín đồ Phật giáo, v.v.
- 2 : Phật lăng 佛郎 dịch âm chữ franc, quan tiền Tây.
- 1 : Nhấc lên. Như chấn tác tinh thần 振作精神.
- 2 : Làm, làm nên. Như phụ tác chi 父作之 cha làm nên.
- 1 : Tài, mình tự nhún mình xưng là bất nịnh 不佞 kẻ chẳng tài này.
- 2 : Don ngót, nịnh nọt, nói khéo phò người gọi là nịnh .
1 : Chợ Ðông.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét