Thứ Ba, 26 tháng 2, 2013

NHẬM CHÍNH PHI

NHẬM CHÍNH PHI VÀ CUỘC TRƯỜNG CHINH CỦA HUAWEI  
Nhậm Chính Phi, Chủ tịch tập đoàn Huawei.   
Nhậm Chính Phi, 
Chủ tịch tập đoàn Huawei.
 
Tập đoàn Huawei (Hoa Vi) vừa soán ngôi đầu của Ericsson, Thụy Điển để trở thành nhà sản xuất trang bị viễn thông lớn nhất thế giới. Hơn một nửa hệ thống mạng viễn thông siêu nhanh 4G ở châu Âu hiện nay là do Huawei kiểm soát, và kể từ năm 2009 tập đoàn này đã cung cấp thiết bị di động cho các đối tác lớn ở nước ngoài. Đằng sau sự nổi lên của Huawei là Nhậm Chính Phi (Ren Zhengfei), một người lính không thành công trong quân ngũ nhưng lại áp dụng thành công chiến thuật quân sự vào việc kinh doanh.
___________________________________________________
Huawei, được thành lập từ năm 1997, đã áp dụng chiến thuật lấy địa bàn nông thôn tiến về thành thị và nhanh chóng trở thành công ty trang bị viễn thông lớn nhất Trung Quốc. Mười năm sau Huawei với ra nước ngoài và rồi tăng tốc với việc hình thành các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) và các liên doanh đối tác, cũng bắt đầu từ các thị trường chưa bão hòa để rồi chỉ năm năm sau giá trị các hợp đồng nước ngoài vượt quá doanh thu trong nước. Từ năm 2009 Huawei nhanh chóng đầu tư vào thị trường sản xuất thiết bị di động và trở thành một trong mười nhà sản xuất điện thoại và máy tính bảng lớn nhất thế giới.
Cuộc viễn chinh thần kỳ trong thế kỷ 21 nói lên sức mạnh kinh tế tiềm ẩn lâu nay của châu Á, nơi môi trường hình thành và phát triển doanh nghiệp có những khác biệt so với phương Tây, và cung cách vươn ra nước ngoài thông qua kỹ thuật kinh tế mềm của sự hợp tác thay vì thâu tóm. Nhậm Chính Phi đã làm được việc đó, và kỹ thuật quân sự trở thành một thứ học thuyết kinh tế.
Nhậm Chính Phi và Huawei
Nhậm Chính Phi chào đời trong một vùng quê xa xôi ở tỉnh Quý Châu, miền tây Trung Quốc vào ngày 25-10-1944. Cuộc sống lam lũ trong một gia đình với sáu người em đã không cho ông có được một chiếc áo sơ mi đúng nghĩa cho đến năm học cấp 3. Cả cha và mẹ đều làm nghề giáo, và đó có thể là truyền thống để ông quyết tâm vươn lên bằng con đường học vấn.
Năm 1963 Nhậm Chính Phi tốt nghiệp Học viện Xây dựng và Kiến trúc Trùng Khánh. Đến năm 1974 ông gia nhập quân đội và được phân công làm nhiệm vụ tại một đơn vị kỹ thuật viễn thông quân sự. Trong môi trường này họ Nhậm phát triển chuyên môn rất nhanh, trở thành một tài năng công nghệ và tham dự các cuộc hội thảo quốc gia chuyên ngành. Nhưng đến năm 1982 ông phải rời quân ngũ theo kế hoạch tinh giản biên chế. Từ cuộc đời nghèo khổ đến cuộc sống không mấy khi bằng phẳng, Nhậm Chính Phi đã lăn lộn trong các nghề khác nhau để kiếm kế sinh nhai. Chính trong thời gian này những kiến thức khoa học kỹ thuật căn bản đã giúp ông nhận ra và bắt kịp những thay đổi của nền công nghệ thế giới.
Với số vốn ít ỏi chỉ vào khoảng 21.000 nhân dân tệ, năm 1987 Nhậm Chính Phi cùng mấy người bạn đến thành phố Thâm Quyến mở một công ty viễn thông lấy tên là Huawei nhằm làm đại lý bán hàng cho một hãng sản xuất bộ chuyển mạch PBX của Hồng Kông. Khởi nghiệp bằng việc làm mướn cho một công ty khác là đặc trưng văn hóa kinh doanh Á Đông, đặc biệt đối với các doanh nhân nghèo và những người chưa am hiểu lĩnh vực sản phẩm như Nhậm Chính Phi, lúc đó đã sang tuổi 43. Ba năm sau Huawei đã có thể tự sản xuất bộ chuyển mạch PBX và tiếp tục phát triển thị trường ở các khách sạn và doanh nghiệp ở các vùng nông thôn. Sau một thời gian tích lũy kiến thức và vốn liếng, năm 1992 Huawei bắt đầu tiến công vào thị trường viễn thông chính với việc cho ra đời bộ chuyển mạch điện thoại kỹ thuật số C&C08, lúc bấy giờ là thiết bị có dung lượng lớn nhất Trung Quốc. Khởi đầu từ các vùng quê, Huawei tạo nên nền tảng để tiến về các thành phố lớn. Năm 1994, Huawei thiết lập hệ thống truyền tải đường dài và tung ra sản phẩm của chính mình là mạng tích hợp SONET, một sự phối hợp dịch vụ giữa băng thông rộng và băng thông hẹp trên cùng một nền tảng.
Cuộc trường chinh đến phương Tây
   
 
Máy tính bảng do Huawei sản xuất.
Cuộc trường chinh ra các thị trường nước ngoài đã bắt đầu từ năm 1997 khi Huawei giành được hợp đồng cung cấp thiết bị mạng cố định cho công ty Hutchison Whampoa ở Hồng Kông. Cuối năm đó Huawei cho ra đời các thiết bị trên nền tảng GSM không dây và rồi mở rộng sang CDMA và UMTS. Bắt đầu từ thị trường dễ tính và loại công việc dễ làm, năm 1999 công ty mở một Trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) tại Bangalore ở Ấn Độ. Trong giai đoạn từ năm 1998 đến năm 2003 công ty nhận được sự tư vấn quản trị thông qua hợp đồng với tập đoàn công nghệ IBM, nhờ đó nâng cao trình độ quản lý và phát triển sản phẩm. Kể từ năm 2000 Huawei tăng tốc đầu tư ra nước ngoài bằng hệ thống các trung tâm nghiên cứu và phát triển như ở Thụy Điển và Mỹ, đồng thời tham gia vào Liên hiệp Viễn thông quốc tế ITU. Năm 2004 Huawei khởi động làn sóng chinh phục thị trường thế giới lần thứ hai với hợp đồng thiết lập mạng lưới viễn thông thế hệ 3 cho Telfort, hãng khai thác di động của Đức. Với các thành công ấn tượng này, năm 2005, lần đầu tiên giá trị hợp đồng nước ngoài của Huawei vượt quá doanh thu trong nước.
Ở đây nổi lên rõ rệt dấu ấn chiến lược của Nhậm Chính Phi. Một mặt tuôn hàng giá rẻ sản xuất trong nước đến các thị trường chưa bão hòa như Nga và Nam Phi, mặt khác tạo thành liên doanh với các hãng công nghệ bậc cao, vừa để học hỏi vừa để phát triển thị trường. Huawei chú tâm rất nhiều vào việc phát triển công nghệ di động và giải pháp mạng. Tháng 3-2003 Huawei và 3Com (Mỹ) thành lập 3Com-Huawei (H3C) để đầu tư vào thiết bị dữ liệu mạng. Năm 2005 Huawei cùng với Siemens lập liên doanh TDTech để phát triển sản phẩm công nghệ viễn thông di động 3G/TD.SCDMA, phần hùn của Siemens về sau thuộc về liên doanh Nokia Siemens Network. Năm 2006, cùng với Motorola, Huawei thành lập một liên doanh ở Thượng Hải để phát triển công nghệ UMTS, và với Telecom Venezuela tạo nên công ty triển khai thiết bị viễn thông đầu cuối. Tháng 5-2007 Huawei hợp tác với Symantec thành lập Huawei Symantec Inc. tại Thành Đô để phát triển giải pháp lưu trữ dự liệu và bảo mật viễn thông. Đến năm 2008 Huawei hợp tác với Global Marine Systems của Anh để phân phối các thiết bị mạng dưới nước.
Tại cuộc triển lãm Mobile World Congress tháng 2-2009 ở Barcelona, Huawei làm mọi người ngạc nhiên khi đột ngột giới thiệu các thiết bị di động do mình sản xuất. Tháng 10 năm đó, T-Mobile bán ra thị trường dòng điện thoại thông minh "Huawei Android", và rồi lần lượt các hãng điện thoại lớn khác cũng tung ra sản phẩm của Huawei. Năm sau Huawei lọt vào danh sách Fortune 500 với doanh số 21,8 tỉ đô la Mỹ và lợi nhuận 2,67 tỉ. Kết thúc tài khóa 2010, Huawei chiếm 15,7% thị phần hạ tầng mạng, đứng thứ hai sau Ericsson chiếm 19,64%. Nhưng đến nửa đầu năm 2012 này Huawei bắt đầu qua mặt Ericsson với doanh thu sáu tháng lên 16 tỉ đô la trong khi đối thủ cạnh tranh chỉ đạt 15,5 tỉ. Cuộc qua mặt ngoạn mục này nhờ cả vào các hợp đồng sản xuất điện thoại thông minh và máy tính bảng, lĩnh vực mà Ericsson đã loại bỏ trước đây. Trên thực tế, Huawei đã nhắm đến một đợt tăng tốc mới kể từ năm 2010 với việc hình thành bộ phận Dịch vụ doanh nghiệp nhằm cung cấp cho họ kết cấu hạ tầng, giải pháp viễn thông, trung tâm dữ liệu và điện toán đám mây. Nhưng sự tăng trưởng quá nhanh đang làm cho Huawei hỗn loạn, và sức khỏe của bản thân Nhậm Chính Phi nhiều khi suy sụp.
Những thách thức mới
Trên thực tế tốc độ tăng trưởng quá nhanh của Huawei đã không thể chậm lại. Sự thăng bằng của doanh nghiệp dựa vào tốc độ đưa sản phẩm mới, hoặc rẻ hơn hoặc tốt hơn, vào chiếm lĩnh thị trường chứ không phải do các yếu tố phát triển bền vững nội tại. Ngay từ đầu, Huawei đã chú tâm đến lĩnh vực nghiên cứu và phát triển và đầu tư vào đó 10% doanh thu hằng năm với khoảng 46% nhân lực. Vì vậy chỉ một chút giảm nhẹ tốc độ tăng trưởng có thể đưa công ty đến chỗ phá sản. Điều đó đã được Nhậm Chính Phi nói tới trong đợt khủng hoảng năm 2003, cũng là nguyên nhân của những đợt sa thải công nhân hàng loạt sau này. Năm 2010 khi ông chủ Huawei đã quá mệt mỏi thì cuộc cải tổ cơ cấu tổ chức mới bắt đầu với việc hình thành một ban giám đốc.
Nếu sách lược kinh doanh "lấy nông thôn bao vây thành thị" của Nhậm Chính Phi thành công tuyệt vời thì tình trạng tăng trưởng không thể kìm hãm là một vấn đề lịch sử. Để giành giật các hợp đồng, công ty tư nhân Huawei mới ra đời đã phải thiết lập các liên doanh với các chính quyền địa phương và phân chia lợi tức với họ. Khi bước ra thế giới bên ngoài, Huawei cũng mang theo "lá bùa" tương tự với việc cung cấp các khoản vay mềm, và cả bán hàng giá rẻ, cho các nước đang phát triển nhờ vào tín dụng ưu đãi của Ngân hàng Phát triển Trung Quốc. Điều đã từng là ưu thế trong cạnh tranh kinh doanh nay trở thành gánh nặng trên vai họ Nhậm!
Những khó khăn càng chồng chất thêm khi gần đây Huawei không thể tham gia đấu thầu nhiều dự án lớn vì lý do anh ninh. Chính phủ các nước biết quá ít về một công ty có quy mô lớn như Huawei, nhất là khi lĩnh vực kinh doanh của nó liên quan đến an toàn hệ thống thông tin liên lạc và gián điệp mạng khả dĩ làm tê liệt cả một đất nước. Chính phủ Mỹ không chấp nhận các thiết bị cung cấp bởi liên doanh 3Com-Huawei (H3C) cho các dự án nhạy cảm. Tháng 3 năm nay đến lượt Úc cũng không cho Huawei tham gia đấu thầu cung cấp thiết bị cho dự án viễn thông lớn nhất hiện nay là thiết lập hệ băng thông rộng trị giá lên đến 39 tỉ đô la Mỹ. Trong tình thế này, Huawei có thể phải tính đến việc niêm yết trên một thị trường chứng khoán toàn cầu để có thể công khai minh bạch hệ thống tổ chức và tài chính của mình cùng các hoạt động sản xuất kinh doanh và trách nhiệm xã hội đối với công nhân theo các chuẩn mực quốc tế.
Hoàng Xuân Phương

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét